-

بحران بانکی و مالی خطرناکی که اکنون در ایالات متحد، این کانون سرمایه داری وحشی جهان دهان گشوده، برخلاف لفاظی های جارچیان دستگاه تبلیغاتی سرمایه داری لیبرالیسم نو در جهان به هیچ وجه نامنتظره و غافلگیر کننده نبوده است. اگر بخواهیم جدی بیندیشیم، بحران آفرینی در نهاد سیستمی است که به سیستم بروتون وود شهرت دارد که پس از جنگ دوّم جهانی پی نهاده شد. این سیستم از همان آغاز با مخالفت و نقد شدید روشنگران دموکرات جهان و اقتصاددانان مستقل و مسئول روبرو گردید و زیان های خطرناک و درمان ناپذیر برنامه های آن علیه بشریت و طبیعت گوشزد شد.

منطق بازار تاریخی (استوار بر مالکیت خصوصی به عنوان قدرت اختیار ثروت های اقتصادی، قدرتی که توسط فرد یا گروه اجتماعی حفظ می شود و به وسیله قانون اختصاص یافته) منطق رقابت است. این منطق مانع کُنش جمعی و همیاری است. در شرایط فرمانروایی بازار سرمایه داری همیاری همواره با رقابت در تضاد است.

انحصارها برای دسترسی به منبع های مادی سیاره فعالیت می کنند. خطرهایی که از بهره برداری نامعقول این منبع ها سرچشمه می گیرند، از این پس سراسر سیاره را فرا می گیرند و سرمایه داری - که استوار بر عقلانیت اجتماعی در کوتاه مدت است، نه بیشتر- نمی تواند بر این خطرها غلبه کند. قدرت انحصار کشورهایی که پیش از این توسعه یافته اند، تقویت می گردد.

هدف من یافتن مکانیسمی اقتصادی است که تقریباً با همان سطح کارایی سرمایه داری عمل می کند؛ اعم از این که آن را سوسیالیسم یا چیز دیگر بنامیم. دلیل های مناسبی برای این گمان وجود دارد که این مکانیسم بالقوه فقر را می زداید و دموکراسی سیاسی را بهبود می بخشد.

بازار جهانی سرمایه داری هرگز مکان تعمیم خرد بشری نیست، بلکه مکان تخریب آن از راه تجزیه و فروپاشی است. در برابر بربریت الکترونیکی مدرن و قبیله ای سازی جامعه ها که امروز به عنوان افق نهایی به بشریت پیشنهاد شده، جنبش های جدید اجتماعی که در سایه آن ها مقاومت سازمان داده می شود، باید طرح خاص تعمیم بدیلی خود را بوجود آورند. این چیزی است که باید آن را اجتماعی کردن دوباره تقاضاهای اجتماعی و جنبش ها نامید.

ایران امروز تنها به پشتوانه آموزه های پُربار و عمیق فرهنگی و اندیشگی دموکراتیک دیرینه سال خود در پیوند با نگرش نقادانه به زندگی اجتماعی و سیاسی گذشته و حال و دفاع جدی از اصول پایه ای «دموکراسی دموکراتیک و حقوق بشر» قادر است بر بحران های سیاسی و اجتماعی فراگیر کنونی چیره شود و سرکوبگران قیم مآب داخلی و خارجی را از دست درازی به حقوق مردم باز دارد. اگر ائتلافی برای رهایی مردم زحمتکش ایران از بختک استبداد حاکم در کار است، باید آن را در متن زندگی و جنبش سیاسی و اجتماعی توده های زحمتکش جامعه جستجو کرد.

انجمن دوستداران اندیشه در راستای دامن زدن به بحث های نظری پیرامون اندیشه سیاسی در ایران، پیشتر سلسله نشست هایی درباره کتاب "مکتب تبریز ومبانی تجددخواهی" برگزار کرده بود. در پی این نشست ها، حال انجمن ما بر آن است، که با دعوت از آقای دکتر جواد طباطبایی به بررسی و نقد این کتاب همت گمارد.

مجموعه کارکرد ویرانگر بانک جهانی و دیگر نهادهای بروتون وود که امروز مهم ترین ابزار تالانگری لیبرالیسم نو در سراسر جهان اند، کشورهای پیرامونی را که قربانیان عمده این نهادها هستند، به واکنش برانگیخته است. از این رو است که شعار حذف بانک جهانی و نشانیدن نهاد بین المللی جدیدی به جای آن و ایجاد صندوق جهانی توسعه در چارچوب ملل متحد و به موازات آن ایجاد بانک های منطقه ای توسعه جنوب که مستقیم توسط دولت های جنوب رهبری می شود و به طور دموکراتیک در شفافیت عمل می کند، در کانون حلّ مسئله های حیاتی دنیای امروز قرار دارد. آیا دیگر کشورها به این کارزار رهایی بخش خواهند پیوست و شیشه عمر نهادهای غارتگر جهانی را بر زمین خواهند کوفت؟ پاسخ در چشم انداز تداوم م...

اگر ریشه ها و بافتارهای کنونی عقب ماندگی های مادی و معنوی و نتیجه آن فقر و ستم دهشتناک گریبانگیر جهان امروز را به درستی درنیابیم و به کالبدشکافی دقیق آن همت نگماریم هیچ موفقیتی در مبارزه با نیروهای بازدارنده ملی و جهانی نصیب مان نخواهد شد. از این رو، کم ترین تردیدی وجود ندارد که بشریت برای رسیدن به یک زندگی انسانی و دموکراتیک توأم با صُلح و آرامش و بر کندن ریشه تروریسم که نتیجه بی تفاوتی ها نسبت به زندگی توده های میلیونی مردم و گسترش فاصله های طبقاتی، استثمارگری پراکندن نومیدی و روبیدن چشم انداز روشن به روی زندگی و غیره است، چاره ای جز کوتاه کردن دست اربابان کوچک و بزرگ جهان و نهاد هماهنگ کننده آن ها، گروه 8، وجود ندارد.

از آن جا که برخی از درس خواندگان ایرانی ذوب در جهان روایی سرمایه داری وحشی به نام اقتصاددان، سیاست شناس و تئوری پرداز شبان روزان از سکوی سخن پراکنی های تصویری و شنیداری لندن و واشنگتن و لُس آنجلس و در سایت های خود در وصف سیاست های خانمان برانداز نومحافظه کاری و نولیبرالی در جهان از جمله ستایش از به قدرت رسیدن سارکوزی و برنامه های ضد دموکراتیک او دادِ سخن داده اند جا دارد این بار برای افشای چهره سارکوزی این راست افراطی تازه از راه رسیده برخی از دیدگاه ها و برنامه های او را به اختصار از نظر خوانندگان بگذرانیم

اکنون که ایالات متحد آمریکا نقشه های ضد بشری فراامپریالیستی خود را در ایجاد «خاورمیانه بزرگ» از طریق تجاوز به عراق و به زیر سلطه کشیدن و تخته پرش قرار دادن آن برای فرمانروایی بر همه کشورها و مردم منطقه ناکام می بیند، همه کوشش خود را روی تفرقه اندازی میان مردم عراق و دامن زدن به جنگ قومی و قبیله ای و مذهبی متمرکز کرده است. اینک، آشکارا واقعیت تلخ «جنگ همه علیه همه» در عراق و پیرامون آن چهره نما شده است. درایت بسیار عمیقی لازم است که کشورها و ملت های منطقه خود را از این مهلکه بیرون کشند و در دام فتنه انگیزی اوباشان و باجگیران امپریالیستی نیفتند.

خلاصه نگرش دکتر آریان پور که در سال 1334 به صورت سخنرانی در بخش ایرانی دانشگاه لنین گراد ایراد شد.

توسعه ابتدا باید از نظر روانی و فرهنگی شروع ‌شود و سیاست ‌گذاری در مرحله بعدی است که خود باعث می‌شود تا سوسیالیست‌های دموکرات‌‌تری ساخته شوند که اعلام می‌کنند ما حوصله‌‌مان از سرمایه‌‌داری سرآمده است چون این سیستم دیگر نه از نظر محیط زیست، نه خدمات اجتماعی ، نه در فرهنگ و نه در آموزش دیگر کارآ نیست.

دموکراسی اقتصادی شکل کارای سوسیالیسم و در واقع کاراتر از سرمایه داری است. البته بعید است که کارایی یگانه قدرت اش باشد. یک تحیل دقیق و مناسب نشان می دهد که دموکراسی اقتصادی کم تر از سرمایه داری مجذوب حرص و ولع رشد است و در نتیجه با جهانی که ناگزیر با محدودیت های محیط زیست روبرو است سازگارتر، دموکراتیک تر و برابری خواه تر است.

برای کشورهایی مانند ایران ضروری است که از رویارویی های مرگبار و خطرناک با قدرت های اتمی بپرهیزند، از راه وفاق ملی (بر مبنای دمکراتیزه کردن کشور) به استحکام و یکپارچگی داخلی خود بپردازند و با یافتن متحدین استراتژیک بویژه با گسترش مناسبات سیاسی و اقتصادی با همه کشورها و در پیش گرفتن سیاست تشنج زدایانه و صلح آمیز خطر درگیری و جنگ را به حداقل ممکن برسانند. آغاز گفتگوهای دیپلماتیک و برقراری مناسبات سیاسی با آمریکا هسته اصلی چنین سیاستی را تشکیل می دهد.

به پاس خدمات برجسته این شاعر بزرگ معاصر ایرانی روز بزرگداشت او را مقارن روز شعر و ادب فارسی نامگذاری کردند و مجسمه زیبایی از وی در تهران به پا داشتند که فکورانه به رهگذران می نگرد و انگار که می خواهد به آنان چیزی بگوید. نسل های متوالی از اشعار زیبایش لذت خواهند برد و یاد و نام وی در تاریخ فرهنگ ایران پایدار خواهد ماند.

اغلب فیلسوفان راست می پندارند که آزادی و برابری چنان با یکدیگر ناسازگارند که دست یافتن به یکی رسیدن به دیگری را ناممکن می سازد. به باور آن ها هنگامی که آزادی و برابری بدین سان رویاروی هم قرار می گیرند، باید آزادی را بر برابری ترجیح داد. برخی فیلسوفان از این موضع گیری ابراز تأسف می کنند و برخی دیگر ایرادی در آن نمی بینند.

عرصه های عقب ماندگی در كشورمان آنقدر گوناگون است و كمبود ها و نياز ها آنقدر زياد و متنوع می باشند كه جا برای هر آنكس كه مايل به انجام كاری باشد و ايده اي داشته باشد، وجود دارد. فقط بايد آستين ها را بالا زد و به كاری مفيد اقدام كرد. وقتی گروه های اجتماعی اروپا با استفاده از کمک های کوچک به ایجاد امکانات آموزشی برای کودکان افغانستان اقدام می کنند، چرا ما برای کودکان جامعه خودمان و افغانستان نکنیم؟ ما هر زمان که کوشش های خود را داوطلبانه و یا برنامه ریزی شده در جهت پیشرفت آغاز کنیم، مدتی تاخیر داشته ایم. حد اقل بین100 سال تا 200 سال.

مارکس به دلیل های گوناگون، شاهکارش،کاپیتال را به سامان نرساند. او بازمانده از کار و گردن نهاده به ناکامی، تصدیق کرد که در به فرجام رساندن طرح بزرگ نقد اقتصادی اش از توان لازم برخوردار نیست. با این همه، اوکاپیتال را از جذابیت یک شاهکار ناتمام و ناکامل لبریز کرد. البته، این امر تا اندازه ای آزادی عمل برای نظرورزی های خطرناک، که مدت درازی درمارکس شناسی آکادمیک مد روز بود، فراهم کرد.

با توجه به کمبود منابع آب شیرین در جهان، آب به یک «کالا»ی استراتژیک در سده 21 بدل خواهد شد، که از سوی قدرت های بین المللی و کنسرن های زیر حمایت آنان همچون سلاحی مورد سؤاستفاده قرار خواهد گرفت. اگر امروز ملتی فاقد سیاست دوربینانه در این مورد باشد، فردا با این واقعیت غافلگیر کننده و تلخ روبرو خواهد شد که برای تأمین آب خود ناچار به دنباله روی از سیاست این یا آن کشور، این یا آن کنسرن فراملی خواهد بود.