ویلهلم فریدمان باخ
(به مناسبت ۳۱۰ مین سال زادروز او)
ت. فرومکیس
برگردان: بابک بردیا
28.08.2021

پسران ِ ی. س. باخ (یوهان سباستیان باخ) ردپای درخشانی را در موسیقی سدۀ هجدهم برجای گذاشتند…در سال ۱۷۸۴ ویلهلم فریدمان از دنیا می رود، بدون آنکه چیزی برای زندگی برای زن و دختر خود برجای گذارد. آشکار شد، که از اجرای ِ برلینی ِ «مسیح» ِ هندل در سال ۱۷۸۵ برای آنان کمک ِ پولی گردآوری شد. این¬چنین بود پایان ِ اندوه ناک ِ اُرگ نوازِ نخستین آلمان

میلی آلکسه یویچ بالاکیرف
بمناسبت صد و دهمین سال مرگ او
برگردان: بابک بردیا
12.06.2021

نام میلی آلکسه یویچ بالاکیرف برای بسیاری آشنا است، این نام بی درنگ آدمی را به یاد ِ «گروه کوچک توانا» می اندازد. اما کم تر آدمی که به دور از موسیقی شناسی باشد، پیدا می شود که بتواند بدون اندیشیدن حتی یکی دو آفریدۀ او را نام ببرد. این گونه شد، که بالاکیرف همچون یک کنشگر ِ همبودین [اجتماعی] و آموزگار شناخته شده، اما نه همچون یک آهنگ ساز. چرا سرنوش...

آلبنیس (۱۹۰۹ ـ ۱۸۶۰) ـ آهنگساز و پیانیست اسپانیایی
بمناسبت ۱۶۰ اُمین سالروز آهنگساز
برگردان: بابک بردیا
16.05.2021

آلبنیس یکی از نخستین آهنگسازان ِ اسپانیایی ِ دوران ِ نو بشمار می آید، که موسیقی مردمی ِ اسپانیایی را با وزن ها و آهنگ های ویژۀ آن، پایۀ هنر ِ آفرینشگرانۀ خود گذارد. گذشته از آن در هنر ِ آفریشگرانۀ او، درآیش ِ از خودنوازی نیز دیده می شوند. خوآکین تورینای آهنگساز، همدورۀ جوانتر ِ او دربارۀ آلبنیس چنین گفت: «پدر ِ ما، آلبنیس راهی را که باید برویم ب...

تفسیر و گزارشی از فیلم رویاها
اثر آکیرا کوروساوا
نادر تجدد
08.04.2021

متاسفانه هنوز برداشتِ بسزا و در خوری از جانبِ جامعۀ هنری و روشنفکری ما ایرانیان و بویژه تفسیرگرانِ برجسته سینماییِ ما، در بارۀ این آخرین شاهکار هنری آکیرا کوروساوا که سالهاست برایِ مردمِ جهان به ارث گذاشته انجام نگرفته است... آنها کمکی نکرده اند تا بر اشتیاقِ مردم برایِ برانگیختنِ آنها به دیدن این فیلم، آنهم با نگاهی عمیق و کنکاشگرانه بدان، و در...

۱۰دادۀ راستین از زندگی چایکوفسکی ِ آهنگ ساز
به مناسبت ِ ۱۸۰ مین سالروز او
نوشتار از ایگور ویرابوف
برگردان: بابک بردیا
14.02.2021

روز ۷ ماه مه سال ۲۰۲۰ صد و هشتادمین سالروز پیوتر ایلییچ چایکوفسکی آهنگ ساز ِ سترگ ِ روسی بود. «روزنامۀ روسی»، ۱۰ نکته از گیراترین داده های ِ راستین از زندگی ِ چایکوفسکی و درآیش او بر فرهنگ ِ امروزی ـاز موسیقی تا نمایش و کینوماتوگرافی [نمایش روی پرده]- را برگزیده.

هفت داده از زندگی ایرینا آرخیپووآ (۲۰۱۰ ـ ۱۹۲۵)
بمناسبت دهمین سالروز مرگ خواننده
برگردان: بابک بردیا
05.12.2020

ایرینا آرخیپووآ ـ خوانندۀ افسانه ای روسی است، که دارای ِ آوای [صدای] متسو ـ سوپرانو [آوای میانی ِ زنانه] با زیبایی ِ شگفت انگیزی بود. آوای او دارای ِ سایه روشنی پربار بود، که به درون ِ ژرفای روان ِ آدمی رخنه می کرد. در این نوشته ما چند داده از زندگی ِ این خوانندۀ بسیار خوب ارائه خواهیم کرد.

کارد و استخوان
الف. مسافر
25.11.2020

زر و جاه و مقام را / در ولع مال چه خواهند کرد / در کین انباشته؟ / اشک های غرور به نان نایافته/ در بساط خالی/ ...

منظومه «ناقوس» نیما از نگاهی دیگر
محمد تقی برومند
20.10.2020

پیروزی انقلاب اکتبر در میهن ما انعکاس وسیعی یافت. شاعران و نویسندگان و مورخین ایرانی با عقاید و سلیقه های گوناگون اجتماعی از جمله ملک الشعرای بهار، استاد بهمن یار، سید اشرف گیلانی، وحید دستگردی، عارف قزوینی، ابوالقاسم لاهوتی و یزدان بخش قهرمان هر یک به فراخور دریافت خود از این انقلاب بزرگ رهایی بخش، نکته ای و سروده ای به فرهنگ غنی ایرانی و جامعه...

۳۱ رویدادِ تاریخیِ گیرا درباره ی مندلسون
(به مناسبتِ ۲۱۰مین زادسالِ آهنگ ساز)
برگردان: بابک بردیا
30.08.2020

مندلسون در دورانِ زندگی اش بسیار نامدار بود. همکاران و هنرآموزان اش به او ارج می نهادند… در دورانِ فرمانفرمایی ِ نازی ها و بهنگامِ جنگِ جهانی ِ دوم، نامِ مندلسون، با سرچشمه ی یهودی، از برگهایِ تاریخ ِ موسیقی ِ آلمان پاک شد، و بنایِ یادبود او، ایستاده روبرویِ ساختمانِ آموزشگاه والایِ موسیقی ِ لایپزیگ، برداشته شده، از آن توپال [فلز] ساخته شد.

سخنی چند درباره عبدالرحیم حق وردیف
بهروز مطلب زاده
برگرفته از ماه نامه ادبی، هنری و اجتماعی ارژنگ
06.08.2020

عبدالرحیم بیگ حق وردیف، نویسنده، نمایشنامه نویس، مترجم و شخصیت فرهنگی شناخته شده و نامدار آذربایجان و یکی از نویسندگان ثابت قدم مجله ملانصرالدین به سردبیری جلیل محمد قلی زاده امسال 150 ساله شد. مطلب حاضر خلاصه ای است در معرفی او و ترجمه دو نوشته از او.

۱۵ رویداد ِ گیرا از زندگی و هنر ِ آفرینشگرانۀ فرانتس یوزف هایدن
بمناسبت ِ دویست و دهمین سال ِ درگذشت ِ فرانتس یوزف هایدن (۲۰۱۹)
برگردان از روسی: بابک بردیا
20.07.2020

هنگامی که وین به شکست تن در داد، ناپلئون فرمان داد، تا در کنار ِ خانۀ هایدن یک اتاقک ِ نگهبانی بسازند، تا هایدن ِ روبه مرگ در آرامش باشد. گفته می شود، که بیش و کم هر روز، هایدن ِ ناتوان سرود ِ مردمی ِ اتریش را -همچون نشانۀ واخواهی [اعتراض] در برابر تازندگان- می نواخت.

کلارا شومان: پیانونوازی فرهوش و نازپروردۀ دو آهنگ ساز
برگردان از روسی: بابک بردیا
14.06.2020

شومان برای نخستین بار کلارا ویک را در یکی از کنسرت های خانگی در لایپزیگ دید. درباره دختربچه ۸ ساله فرهوش به او پیش از این گفته بودند، و اکنون او برآن شد تا خودش به پیانونوازِ کوچک گوش فرادهد...او در ۹ سالگی در گِواندهاوس، در بزرگترین تالارِ کنسرتِ شهر لایپزیگ، با گردونه چهاراسبه برای اجرای برنامه به آنجا می آمد. در ۱۰ سالگی برایِ پاگانینی می نوا...

گفت‌و‌گو با «تقی امیرانی» و «والتر مرچ» درباره فیلم «کودتای ۵۳»‏
01.04.2020

۶۶ سال از ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و کودتای نظامی علیه دولت وقت ایران، سرنگونی آن، دستگیری «دکتر محمد مصدق» و چندی بعد تبعید او به «احمد‌آباد» می‌گذرد. ۶۶ سالی که با زخمی عمیق و درمان نشده در دل و جان بیشتر ایرانیان همراه بوده است. از آن دوران سیاه و آن روز و واقعهٔ بدشگون که گویی زیست ایران و ایرانیان و چه بسا منطقهٔ خاورمیانه را به مسیری نامطلوب کشاند خ...

به مناسبت صد و هشتادمین زادروز مودست پتروویچ موسورگسکی
برگردان از روسی: بابک بردیا
21.10.2019

مدت ها پیش از این، او به خاطر ِ نداشتن ِ زمان ِ آزاد و آرامش ِ روانی، نسک های [کتاب] پربار در دستهای اش نگرفته بود! در آموزش گاه سپاهی گری، او سرگرم ِ خواندن شد. پژوهش ِ تاریخ، فرزان [فلسفه]، روانشناسی، فرهنگ نوشتاری کشورهای دیگر او را به سوی خود می کشید. به راستی اما، او ناچار بود تا نسک های پربار را پنهان کند: یکی از دوستان ِ نزدیک به او ریشخن...

به مناسبت ۱۱۵مین سال زادروز و چهلمین سال روز درگذشت آرام ایلییچ خاچاتوریان [۲۰۱۸]
گ. گ. تیگرانوف
برگردان: بابک بردیا
28.07.2019

با آفرینش ِ سمفونی ِ خود، خاچاتوریان در جست و جوی ِ راه های ِ بیانی ِ تازه ای هماهنگ با اندیشۀ ژانری و آهنگسازانه بوده، در تلاش بود تا برای ِ بسیاری از پرسش هایی، که در برابر هنر ِ آفرینشگرانۀ آهنگسازان ِ خاورزمین ِ شوروی ایستاده بودند، پاسخ بیابد. پیچیده ترین ِ آنها در نیاز به آمیختگی ِ ژرف، دست نخوردۀ بایستمند ِ ویژۀ موسیقی ِ مردمی ِ ارمنی، هن...

به مناسبت صد و دهمین سال مرگ نیکولای آندره یویچ ریمسکی-کورساکوف
(۱۹۰۸ ـ ۱۸۴۴)
برگردان: بابک بردیا
23.05.2019

نیکولای آندره یویچ ریمسکی-کورساکوف آموزگاری برجسته به شمار می آمد، که از آموزش گاه اش در آموزش گاه والای موسیقی [کنسرواتوریای] پتربورگ صدها کنش گر موسیقی بیرون آمدند. او رنج های انسانی را به ژرفی درک می کرد؛ بویژه زندگی ناگوار سرنوشت زنان در گذشته را؛ و زندگی ناگوار مردمی، خواه یورش های دشمنان یا آزمون دشوار در زمان آرامش را. ریمسکی-کورساکوف کار...

آشنایی با آهنگ سازانی ناشناخته
به مناسبت صدمین سال مرگ تسزارآنتونوویچ کویی
(۱۹۱۸ ـ ۱۸۳۵)
برگردان: بابک بردیا
14.04.2019

بازمانده ی هنری آفرینش گرانه ی تسزار آنتونوویچ کویی بی اندازه گسترده و گوناگون است: چهارسده نمایش آوازی (چهار تا از آنها برای کودکان)، رمانس ها و ساخته های پیانویی بسیار، آفریده های ارکستری، آوازیِ گروهی و دسته های سازی. او در رسانه های چاپی دوره ای بیش از هفتصد نوشته و بررسی هایی بر روی داغ ترین جستارهای هنر موسیقی دوران خود، و همچنین چند نسک [...

به مناسبت صدمین سال مرگ سرگی ایوانوویچ تانه یف
(۱۹۱۵ – ۱۸۵۶)
برگردان: بابک بردیا
01.11.2018

این نوشته دربارۀ سرگی ایوانوویچ تانه یف، موسیقی دان بزرگ روسی و انسانی دوست داشتنی است. نام او شناخته شده و ارجمند می باشد، آفریده های او را می توان در برنامه های کنسرتی شنید، اما زندگی و هنر آفرینشگرانۀ او تاکنون کمتر از آنچه که سزاوار اوست، شناخته شده است. او بی چون و چرا از هر چیز پیشرو در زندگی همزیست گاهی [اجتماعی] روسیه پشتیبانی می کرد، چ...

Share