بازخوانی جنبش‌های رفرمیستی سوسیالیستی
سعید رهنما
برگرفته از سایت نقد اقتصاد سیاسی
19.05.2019

این مجموعه در دو بخش تنظیم شده است. در بخش اول ظهور رفرمیسم در جنبش سوسیالیستی مارکسی و نظریات پایه‌گذاران این دیدگاه، ازجمله ادوارد برنشتاین، خوانشی از انگلس، کارل کائوتسکی، هیلفردینگ و مارکسیست‌های اتریشی، منشویک‌ها، و خوانشی از گرامشی، و دلایل و عوامل کلی ظهور و افول احزاب سوسیال‌دموکرات تشریح می‌شوند. در بخش دوم بررسی‌های موردی از احزاب سوسی...

معلول و علّت
Causal Asymmetry
دکتر حسن بلوری
09.05.2019

تصورِ غالب بر این است که "علّت و معلول" یکی از ویژگی‌های اساسی جهان است. به این معنا که علّت همواره پیش از معلول اتفاق می افتد ـ علّت پیش شرط معلول است ـ و نه بلعکس. تصور بر این است که آن‌چه در آینده اتفاق خواهد افتاد نمی‌تواند بر آن‌چه در گذشته رخ داده است تاثیری داشته باشد. این تصور بیان از عدم تقارن میان دو مفهوم علّت و معلول دارد. یعنی، معلو...

مارکس، انگلس و جهانی سازی
توماس مرگل
برگردان : احمد مرتضوی
22.04.2019

به همان اندازه که سرمایه داری جهانی دچار بحران خواهد شد، دچار نقد نیز خواهد گردید. مارکس و انگس ناگهان دوباره موضوع روز شده اند. خیلی بیشتر از نیمی از آلمانی ها معتقدند که آموزش های مارکس هنوز هم معنی و مفهوم دارند. اسقف اعظم مونیخی، راینهارد مارکس، هشدار می دهد که همنام اش، مارکس را دستکم نگیرند و «کاپیتال» نایاب شده است – چیزی که تا چندی پیش ه...

دموکراسی؛ تناقض‌ها و پیش‌شرط‌ها
سعید رهنما
برگرفته از سایت اخبار روز
06.02.2019

در شرایط کنونی گذار به دموکراسی واقعی، مبارزه برای استقرار یک نظام دموکراتیک، سکولار و مترقی بر اساس یک قانون اساسی مترقی و انجام انتخابات آزاد و مبرا از تقلب و اعمال نفوذ قدرتمندان، که طی آن جریانات مختلف آزادانه سیاست‌های خود را پی‌گیری کنند، مهم ترین و عاجل‌ترین وظیفه‌ی نیروهای عدالت‌جو در همه‌ی کشورهای جهان است، تا از این طریق زمینه‌ی رشد و ...

برای یک استراتژی رهایی
سمیر امین
برگردان: محمد تقی برومند
24.01.2019

سرمایه داری سیستم معتبری برای درازمدّت نیست انباشت تصاعدی دایمی، بشریت و همراه با آن اعتلای اخلاقی و فرهنگی را به سوی نابودی حتمی سوق می دهد. فرارفت از سرمایه داری ضروری است. وانگهی، بنابر جهش بسیار بزرگ به پیش، وسیله های کُنش بشریت که انباشت را ممکن ساخته، فراهم آمده است. بنابراین، بنظر می رسد که سرمایه داری چونان پرانتزی در تاریخ است

امیرحسین آریان پور و تدریس
جامعه شناسی مارکسیستی در دهه 1340
نوشته زنده یاد امیر حسن پور
23.01.2019

آریان پور تاثیر بسیاری بر گرایش جوانان به مارکسیسم گذاشت و درس ها و نوشته های اش در تعارض با تدریس و آثار اسلامی علی شریعتی، مهدی بازرگان و همراهان شان قرار می گرفت... او پویایی تاریخ را مبارزه طبقاتی می دانست و آن را حرکتی زیگزاگی و آکنده از پیروزی و شکست ترسیم کرده بود و شاید به همین سبب، برخلاف بعضی از مارکسیست ها، تغییر مسیر نداد... او در حا...

„نامه خدا“
آلبرت اینشتین
برگردان از دکتر حسن بلوری
10.01.2019

اینشتین با انتشار "نامه خدا" نه تنها به تعبیرهای نادرستی که از استعاره های وی می شد بلکه همچنین به مشاجره های طولانی بین طرفداران و مخالفان دین در باره گفتاورد او "علم بدون دین لنگ است و دین بدون علم کور است" مطرح بود خط بطلان کشید.

چپ باید به قامت نیرویی سیاسی درآید
محمد مالجواقتصاد دان و پژوهشگر
برگرفته از سایت اخبار روز
01.01.2019

در فقدان حضور پررنگ چپ در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی یقیناً راست کماکان به حضور هژمونیک خویش ادامه خواهد داد. ممانعت از هژمونی جریانات راست بر روند تحولات آتی ضرورتاً از مسیر ارتقای چپ به نیرویی سیاسی می‌گذرد.

سرمایه داری و سیستم جهانی
سمیر امین
برگردان: محمد تقی برومند
به یاد سمیر امین
27.09.2018

رشد تصاعدی کنترل ناپذیر که از منطق شیوه تولید سرمایه داری ناشی می شود، همان طور که زیست بوم شناسان آن را کشف کردند، خودکشی است. بنابراین، سرمایه داری به عنوان شیوه تولید و سیستم جهانی هم زمان خودکشی و جنایتکارانه است که به احتمال دلالت بر کشتارهای جمعی در پیرامون های به شورش برخاسته دارد.

یادی از سمیر امین
سعید رهنما
29.08.2018

امین وعده می‌دهد که موج جدیدی در راه است و می گوید که ما در حال حاضر در دوره‌ی «میان - موجی» هستیم. به سخنِ معروف گرامشی اشاره می‌کند که «جهان قدیم در حال مرگ است، جهان نو در تقلای زایش است، و هیولاها از خلالِ سایه روشن‌ها پدیدار می‌شوند» و می گوید در این دورانِ سکونِ میان – موجی هیولاها در شکل و شمایل شخصیت‌های سیاسی و تاریخی ظهور می‌کنند.

دیالـک تیـک
دنیس کولین
برگردان: محمد تقی برومند
07.08.2018

"دیالکتیک منطق کشف پی کاوانه رابطه های ژرف پدیده ها در طبیعت و جامعه است" م.ب
پس از بررسی پیش فرض های فلسفه، حال باید این پیش فرض ها را با درونمایه های کلاسیک معرفت شناسی که از دیدگاه روش شناسانه بررسی می گردد، پیوند داد. در ارتباط با روش، مارکس در کاپیتال از «روش دیالک تیک من» سخن می گوید. از سوی دیگر اشاره به «روش دیالک تیک» نشان م...

به مناسبت دویست سالگی مارکس
«مارکس هرگز تا این اندازه مفید نبوده است»
سمیر امین
برگردان : م . ت . برومند
30.05.2018

بحران اقتصادی جهان بحران سرمایه داری است. به یقین این اولین بحران نیست. به عقیده سمیر امین به عنوان اقتصاد دان، این بحران می تواند موجب به پرسش کشیدن خود شالوده های سرمایه داری گردد. از این رو، مسئله عبارت از خارج شدن از بحران سرمایه داری نیست، بلکه خارج شدن از سرمایه داری در بحران است.

مفهوم ماده
سخنرانی حسن بلوری
در انجمن دوستداران اندیشه در برلین
21.05.2018

مفهوم ماده و چیستی آن یکی از اصلی ترین مسائل در تاریخ تفکر انسان بوده است. نظریه های مختلفی در این باره از پیش از سقراط تا عصر حاضر، به ویژه در یونان، چین و هند و در سده های اخیر از جانب علوم تجربی، بویژه علم فیزیک، ابراز شده اند. برای نمونه مکتب ماهاویرا یا جانیسم در هند، درشش قرن پیش از میلاد. ما اکنون، پس از هزاران سال تفکر و پژوهش، در آستا...

مفهوم فضا
سخنرانی حسن بلوری
در انجمن دوستداران اندیشه در برلین
07.03.2018

مفهوم فضا مانند مفهوم زمان و مفهوم ماده در صد سال گذشته در ارتباط با دست آوردهای شگرف علمی تغییرات اساسی داشته است، تغییراتی حاصل از نقد فیزیکی و فلسقی آن. مفهوم جدید فضا بسیار متفاوت از آنی است که در طول هزاران سال گذشته تا اوایل قرن بیستم مطرح شدند. فضا برای دانش فلسفه یک موُلفه اساسی به حساب می آید. این که آیا فضا محدود یا نامحدود، مطلق یا ...

انسان و هستی
بهرام حبیبی
12.12.2017

همه هستی، از ته تیره خاک تا روشنای آسمان، طربخانه زندگی است .غور در پدیده های طبیعت، کشف نظم قانونمندِ ترکیبِ هستیِ بیجان، روند تکامل از موجودات ذره ای تا به انسان هوشمند و روابط زنده و معقولی که بین اینهاهمه در کار است و تصور اینکه اینها همه ما هستیم، شگفت آور و شور انگیز است. گیاه شیره زمین را از دل تیره خاک میمکد و در آفتاب میپرورد و مائده ح...

سوسیال دموکراسی رادیکال:
فازِ گذار به سوسیالیسم دموکراتیک
سعید رهنما
31.07.2017

برکنار از اقلیتی بسیار کوچک و ثروتمند و قدرتمند، اکثریت بزرگ مردم جهان به درجات مختلف از نظام سرمایه‌داری جهانی امروز صدمه دیده‌اند و همچنان صدمه می‌بینند. از دیدگاه نظری، برای عده‌ای نظام سرمایه‌داری موجود نظامی ابدی و جایگزین‌ناپذیر است و اگر هم ایرادهایی به آن وارد باشد، با اصلاحاتی قابل‌رفع است. در نقطه‌ی مقابل دیدگاه چپ به‌طور سنتی این بوده...

شناخت و نقد
مارکس و نقد خرد در مدرنیته (بخش پایانی)
سرگیو پِرِز
برگردان: م. ت. برومند
26.06.2017

مارکس به جنبشی تعلق دارد که در تبار کانت تصورش این بود که عصر ما، عصر نقد گرایی (کریتیسیسم) است و به این صورت هیچ چیز نمی تواند بدون عبور کردن از صافی خرد ثابت شود. برای مارکس خرد یک ایده آل دسترس ناپذیر نیست، بلکه چیزی است که واقعیت می یابد و در زندگی واقعی دگرگون می شود و بنابراین نقد عینی آن جایز است.

شناخت و نقد
مارکس و نقد خرد در مدرنیته (بخش دوم)
سرگیو پِرِز
برگردان: م. ت. برومند
15.06.2017

نقد از هنگامی که ثابت می کند که شرایط تاریخی پیدایش موضوع و شکل بندی مقوله هایی که می کوشند هم زمان این موضوع را فهم پذیر کنند و روشن سازند، رادیکال می شود ... شناخت مقوله های اقتصاد سیاسی تنها این واقعیت را نشان می دهد که جهان و خرد در خلال روندی که کنش درون این جهان را سمت و سو می دهند، ساخته می شوند.

شناخت و نقد
مارکس و نقد خرد در مدرنیته (بخش اول)
سرگیو پِرِز
برگردان: م. ت. برومند
08.04.2017

به برکت روشنگران، نقش درجه نخستی که مدرنیته برای خرد قایل شد برای هیچ کس رازناک نیست . سوژه مدرن بنابر اراده اش در تحلیل جهان و به موضوعیت درآوردن هر آنچه که در احاطه بازرسی عقلانی است، تعریف می شود. هیچ سپهری، حتا مذهب و نیازی به گفتن نیست که سپهرهای کمتر از آن، همچون نظم سیاسی نباید از دسترس او دور بمانند.

مفهوم زمان
سخنرانی حسن بلوری
در انجمن دوستداران اندیشه در برلین
14.03.2017

مفهوم زمان در صد سال گذشته تغییرات اساسی داشته است، تغییراتی حاصل از نتایج آزمایش ها و نقد فیزیکی و فلسفی آن. از این رو مفهوم جدید زمان در ارتباط با دست آوردهای شگرف علمی یک قرن گذشته تعریفی متفاوت از دوران یونان قدیم، قرون وسطا، زمان مطلق ذکریای رازی، زمان مطلق نیوتن و یا زمان مطلق آپریوری کانت دارد.

Share