روسیه امروز
سمیر امین
برگردان: آرش برومند
02.01.2021

هنوز هم اندیشیدن درباره تغییر جهت دادن ائتلاف های روسیه خیلی دیر نشده است. مقاومت در برابر انحصار قدرت الیگارشی در روسیه در حال رشد است. شکست های دیپلماتیک هم در روسیه و هم در اروپا با درنظر داشت تهاجم واشنگتن می بایست انسان ها را به بازاندیشی وادارد. نزدیکی میان شریکان بزرگ اروآسیایی (اروپا، روسیه، چین و هند) با دخالت دادن باقی جهان کهن (بویژه آفریقا) ضروری و ممکن است و می تواند به برنامه های واشنگتن، مبنی بر گسترش دکترین مونرو به کل سیاره، برای همیشه پایان بخشد. ما به این سمت حرکت خواهیم کرد، مسلما با بردباری، ولی پیش از هر چیز با عزمی جزم.

از گسترش و گسستگی تا بی‌نظمی سازمان‌یافته
تحول صدساله‌ی صنعت در ایران
سعید رهنما
برگرفته از سایت نقد اقتصاد سیاسی
02.01.2021

به‌طور خلاصه در چهار دهه‌ی پایانی قرن جاری به‌دلایل مشکلات متعدد سیاسی و اقتصادیِ داخلی و خارجی، ساخت صنعت ایران با ساخت قبل از انقلاب تفاوت اساسی نیافت، و همان مسایل و کمبود‌های گذشته اما با حدت و شدت بیش‌تر ادامه یافت؛ ازجمله محدود بودن نسبیِ تنوع حوزه‌ی تولید محصولات صنعتی مورد نیاز، اتکای شدید به واردات مواد و قطعات، محدود بودن محتوای محلی، بومی-محوریِ تولید و کمبود چشمگیر صادرات صنعتی، محدود بودن ابداعات صنعتی و تداوم صنایع و تکنولوژی‌های آلوده‌کننده‌ی محیط کار و محیط زیست.

دانشجو، کارگر، ایستاده‌ایم در سنگر
پشتیبانی نهادهای مردمی از فراخوان کارگران هفت تپه
23.12.2020

هفت‌تپه پایتخت اعتصاب جهان و طنین فریاد “اداره شورایی” در کل جامعه ایران است؛ فریادی که بخش های معترض جامعه بویژه دانشجویان مدت‌ها است پرچم آن را به‌دست‌گرفته‌اند و با سر دادن شعار نیرومند “فرزند کارگرانیم، کنارشان می‌مانیم”، بر ضرورت همبستگی دانشجویان و کارگران و همگرایی مطالبات‌شان در برابر کل مفتخوران سرمایه‌دار، تاکید داشته‌ایم.

۵۰ رویداد ِ گیرا دربارۀ بتهوون
بمناسبت ۲۵۰ مین زاد سال ِ لودویگ وان بتهوون
برگردان: بابک بردیا
23.12.2020

در سال ِ ۱۷۸۹ بتهوون «ترانه ی آدم ِ آزاد» را نوشت و آن را به انقلاب فرانسه پیشکش کرد. در ابتدا آهنگ ساز سمفونی ِ سوم را پیشکش ِ ناپلئون بوناپارت کرد، اما هنگامی که ناپلئون خود را امپراتور خواند، بتهوون ِ ناامید از او، نام او را پاک کرد.

علیت در دنیای کوانتوم ها
فیلیپ والتر و کاسلاو برونکر
برگردان: امید برومند
05.12.2020

مکانیک کوانتومی از زمان آغاز خود، پیوسته آشکارتر خواستار دست شستن ما از تصورات کلاسیک است. چند دهه است که ناگزیر به پذیرش شخصیت دوگانه اشیاء به مثابه موج و ذره و وجود آنها به شکل موازی در چندین حالت شده ایم. اکنون پذیرفتن این نکته نیز اجتناب ناپذیر است که یک رویداد، گاهی اوقات همزمان علت و نیز معلول یک رویداد دیگر است – این امر پارادوکس ها و به همان اندازه پیامدهای هیجان انگیزی به همراه دارد.

هفت داده از زندگی ایرینا آرخیپووآ (۲۰۱۰ ـ ۱۹۲۵)
بمناسبت دهمین سالروز مرگ خواننده
برگردان: بابک بردیا
05.12.2020

ایرینا آرخیپووآ ـ خوانندۀ افسانه ای روسی است، که دارای ِ آوای [صدای] متسو ـ سوپرانو [آوای میانی ِ زنانه] با زیبایی ِ شگفت انگیزی بود. آوای او دارای ِ سایه روشنی پربار بود، که به درون ِ ژرفای روان ِ آدمی رخنه می کرد. در این نوشته ما چند داده از زندگی ِ این خوانندۀ بسیار خوب ارائه خواهیم کرد.

فریدریش انگلس و میراث ماندگار او
به‌مناسبت دویست‌سالگی انگلس
سعید رهنما
برگرفته از سایت نقد اقتصاد سیاسی
25.11.2020

بیست‌و‌هشتم نوامبر ۲۰۲۰، (هشتم آذر ۱۳۹۹) سالروز تولد دویست سالگی فریدریش انگلس، نخستین و برجسته‌ترین مارکسیستِ تاریخ، و نزدیک‌ترین دوست و همکار کارل مارکس است؛ مردی که خود در پایه‌گذاری و توسعه‌ی جهان‌بینی «مارکسیستی» و درک مادی تاریخ سهمِ غول‌آسایی دارد. نقش انگلس در زندگی مارکس آن‌چنان بزرگ است که بی‌تردید می‌توان گفت، بدون او مارکس به‌سبب انبوه مسائلی که با آن‌ها مواجه بود نمی‌توانست نقش عظیم تاریخی خود را در عرصه‌های تفکر و مبارزه‌ی رهایی انسان ایفا کند.

کارد و استخوان
الف. مسافر
25.11.2020

زر و جاه و مقام را / در ولع مال چه خواهند کرد / در کین انباشته؟ / اشک های غرور به نان نایافته/ در بساط خالی/ ...

نیروهای امریکائی میروند؛ امریکا می ماند
اسدالله کشتمند
24.10.2020

نگاهی به نقشه پایگاه های نظامی و وجود مستشاران نظامی امریکا به ویژه درمنطقه ما و سیاست های جاری امریکا، نشان دهنده این امراست که افغانستان بیشتر به خاطرآسیای میانه وایران درمعرض چنین گردبادی قرارگرفته است. وضع افغانستان چنان بامهارت دستکاری میشودکه آتش راتازه نگهمیدارند تا دیده شود که درمنطقه ما برای کدام کشورازآتش دان افغانستان آتش ببرند ورنه وضع افغانستان ازهمان آغازاشغال به بعد می توانست آرام وبدون جنگ وجدل باشد… اما دلیل تداوم اشغال فقط وفقط می توانست بهانه موجودیت جنگ وخطرتروریزم باشد. ازهمینجا است که امریکا به طورتفهیم شده گروهک های کوچک طالبان را اجازه رشد و بالندگی داد و به تدریج با سیاست های سنجیده شده برخورد با آنان توانست ازطال...

منظومه «ناقوس» نیما از نگاهی دیگر
محمد تقی برومند
20.10.2020

پیروزی انقلاب اکتبر در میهن ما انعکاس وسیعی یافت. شاعران و نویسندگان و مورخین ایرانی با عقاید و سلیقه های گوناگون اجتماعی از جمله ملک الشعرای بهار، استاد بهمن یار، سید اشرف گیلانی، وحید دستگردی، عارف قزوینی، ابوالقاسم لاهوتی و یزدان بخش قهرمان هر یک به فراخور دریافت خود از این انقلاب بزرگ رهایی بخش، نکته ای و سروده ای به فرهنگ غنی ایرانی و جامعه تشنه استقلال و آزادی عرضه داشتند. مقاله حاضر می کوشد نشان دهد که نیما یوشیج نیز در کنار دیگر شاعران و هنرمندان ایرانی، متاثر از انقلاب اکتبر، با لحنی شاعرانه به توصیف این انقلاب پرداخته است.

روسیه در سیستم جهانی
جغرافیا یا تاریخ
سمیر امین
برگردان: محمد تقی برومند
20.10.2020

سرمایه داری به راستی چالش جدیدی علیه همه بشریت، خلق های مرکزهای پیشرفته و پیرامونی های عقب مانده اش به شمار می آید. در این نقطه اساسی من به کلی مارکسیست باقی می مانم. در این مفهوم که سرمایه داری نمی تواند تا «بی نهایت» به مثابه انباشت دایمی ادامه یابد و رشد تصاعدی که به همراه می آورد، به مرگ حتمی بشریت خواهد انجامید. چگونه از سرمایه داری خارج شویم و از آن فراتر رویم، پرسشی مرکزی برای روس ها، چینی ها و همه خلق های دیگر جهان باقی می ماند. اگر تز گذار درازمدت را که در اینجا طرح شد، بپذیریم، گام بی درنگ آن خواهد بود که به چالشی بپردازیم که روبروی همه ما قرار دارد: ساخت جهانی چندقطبی که در منطقه های گوناگونی که آن را تشکیل می دهد، امکان توسعه ب...

صدای مردم ایران خاموش شدنی نیست!
12.10.2020

درگذشت استاد بزرگ، محمد رضا شجریان را به مردم ایران و جامعه فرهنگی بین المللی تسلیت می گوییم. حکومتیان در زمان زندگی استاد شجریان کوشیدند «مرغ سحرخوان» مردم ایران را خاموش کنند. زهی خیال باطل که اکنون هزاران هزار «مرغ سحر» در هر گوشه ای ندای رهایی، «آزادی نوع بشر» و «ایران، ای سرای امید» سر داده است.

نوسازی ایده آل سوسیالیستی
جان بلامی فاستر
برگردان : مهران میر اسد
07.10.2020

هیچ راه خروجی از ویران گری کل شرایط موجودیت اجتماعی و طبیعی به دست سرمایه داری کنونی وجود ندارد، جز خروج از خود سرمایه داری. این نکته اشاره به سوسیالیسم به عنوان جانشین مسلم سرمایه داری در قرن بیست و یکم دارد، اما با راه و روشی که نظریه و عمل سوسیالیسم واقعا موجود سده بیستم را نقادانه به چالش می کشد. سوسیالیسمی که در متن بحران ساختاری سرمایه و تشدید قطب بندی طبقاتی، ظاهراً دوباره در حال خیزش است، چه گونه سوسیالیسمی است؟ سوسیالیسم قرن بیست و یکم با سوسیالیسم قرن بیستم از چه جهاتی تفاوت دارد؟ این مقاله کوششی است برای پاسخگویی به این پرسش ها.

منشأ عناصر
بخش دوم: با جذب نوترون به سوی
سنگین ترین هسته های اتمی
برگردان: امید برومند
27.09.2020

حدود 98% از کل ماده قابل مشاهده در جهانِ امروز از سبک ترین عناصر، یعنی هیدروژن و هلیوم تشکیل شده است. انواع دیگر اتم ها تنها بخش کوچکی را تشکیل می دهند، اما از اهمیت حیاتی برای بنیان زندگی برخوردارند. منشأ پیدایش این عناصر سنگین برای مدت زمان طولانی ناشناخته بود. تنها در نیمه اول قرن بیستم بود که رشته های مختلف فیزیک چنان تکامل یافتند که دانشمندان بتدریج به حل موضوع نزدیک تر شدند.

واکنش های نهادهای مردمی به قتل نوید افکاری
20.09.2020

تمام ارکان، ارگانها و دستگاههای حکومت بسیج شدند و نوید افکاری را به قتل رساندند... نوید افکاری به نمایندگی از اکثریت مردم ایران، کارگران، معلمان، بازنشستگان، زنان، جوانان و دانشجویان و هر انسان منزجر از فقر، گرسنگی، زندان، شکنجه، اعدام، کشتار و به نمایندگی از همه انسانهای آزادیخواه اعدام شد... ما مردم وظیفه داریم برای رسیدن به سعادت و خوشبختی و آزادی در کنار خانواده های زندانیان باشیم، آنها را حمایت و در تجمعاتشان وسیعا شرکت کنیم. همه زندانیان سیاسی را باید از زندانها و شکنجه گاهها نجات داد.

تئوری طبقه و تاریخ «سرمایه داری و کمونیسم در اتحاد جماهیر شوروی»
استفان رِزنیک و ریچارد .د. ولف
بررسی شده توسط میکالیس هاتزیپروکوپیو
برگردان : مهران میر اسد
20.09.2020

رِزنیک و ولف، دو استاد اقتصاد دانشگاه آمرست در «ماساچوست» اثری جالب و بلندهمّتانه درباره پیدایش، برآمد و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی آفریده اند. می توان بخش های اساسی تحلیل را مورد تردید قرار داد … یا نتایج تحلیل آنان را به پرسش کشید، اما نمی توان ارزش کتاب را زیر سوال برد. این کتابی است که همه علاقمندان به تجزیه و تحلیل طبقاتی، تحولات اجتماعی یا تاریخ اتحاد جماهیر شوروی باید آن را بخوانند.

ای جلاد! ننگت باد!
14.09.2020

بالاخره جلادان اسلامی جوان دیگری از مردم ایران را ربودند و در پای ضحاک عبادوش زمان، رهبر جمهوری اسلامی، قربانی کردند. به جا است که در این لحظه تلخ، شعری از سایه را فریاد زنیم: ای جلاد! ننگت باد!

مفهوم ماده در تراکم های بسیار بالا
سفیدچاه، کرم چاله، سیاه چاله
دکتر حسن بلوری
30.08.2020

تراکم بسیار بالای مادّه در بخش هائی از کیهان باعث شکل گیری فرم ها و حالت های نامتعارف مادّه مانند سیاهچاله ها می شود. این نوع فرم ها و حالت های نامتعارف ماده را می توان با یاری مفهوم های مادّه، پادمادّه و ماده ی منفی و علم اخترفیزیک مطالعه کرد. نحوهی شکلگیری و عملکرد فرمها و حالتهای نامتعار ف ماد ه موضوع پژوهش روز است .نتایج علمی بدست آمده تا کنون از چنان دامنه ی وسیعی برخوردار است که لازم می نماید در اظهارنظرهای علمی و فلسفی در نظر گرفته شوند.

۳۱ رویدادِ تاریخیِ گیرا درباره ی مندلسون
(به مناسبتِ ۲۱۰مین زادسالِ آهنگ ساز)
برگردان: بابک بردیا
30.08.2020

مندلسون در دورانِ زندگی اش بسیار نامدار بود. همکاران و هنرآموزان اش به او ارج می نهادند… در دورانِ فرمانفرمایی ِ نازی ها و بهنگامِ جنگِ جهانی ِ دوم، نامِ مندلسون، با سرچشمه ی یهودی، از برگهایِ تاریخ ِ موسیقی ِ آلمان پاک شد، و بنایِ یادبود او، ایستاده روبرویِ ساختمانِ آموزشگاه والایِ موسیقی ِ لایپزیگ، برداشته شده، از آن توپال [فلز] ساخته شد.

به یاد زنده یاد ابوتراب باقرزاده
انسانی به لطافت گُل، به استواری خارا
برگرفته از وبلاگ احد قربانی دهناری
21.08.2020

متنی را که می بینید، مطلبی است به قلم آقای احد قربانی دهناری با عنوان «عاشق زندگی، شيفته آزادی، شيدای زيبائی (به ياد ابوتراب باقرزاده)». در این روزها که سالگرد فاجعه ملی کشتار زندانیان سیاسی در ایران است، «نگرش» به یاد هزاران گُلی که در تابستان 1367 به دست حکومت اسلامی پرپر شدند، این مطلب را منتشر می کند.

Share