به مناسبت درگذشت هوشنگ ابتهاج (سایه)
گروه نگارندگان نگرش
13.08.2022

شعرهای به یادگار مانده ی «سایه» از این دوران سیاه، اعلام جرم ملتی دیرینه سال است علیه حاکمیتی بربرمنش، ضدفرهنگ و آزادی کش؛ همان حاکمیتی که امروز از یکسو از زنان، فرهنگ سازان، معلمان و زحمتکشان «اعترافات تلویزیونی» می گیرد و از دیگر سو با ادای ارج گذاری به «سایه» و با اتکاء به هرزه نویسی هایی که از جنس همان «اعترافات تلویزیونی»اند، قصد مصادره نام و یاد او را دارد. اما میراث هنری به جا مانده از سایه گویاتر از آن است که حکومت توتالیتر اسلامی بتواند آن را دستمایه ای برای نجات خود از بحران مشروعیت سازد.

آنتروپولوگی و ادبیات در قرن هیجدهم میلادی در اروپا
برگردان و خلاصه نویسی از پروانه شکیبا
04.08.2022

آنتروپولوگی یعنی علم شناخت انسان، نگرش به انسان به عنوان پدیده ای که از جسم و روح تشکیل شده است. آنتروپولوگی در ادبیات به بررسی آفرینش ادبی و ویژگی های انسان در تمامیت او می پردازد (انسانی که رفتارش تحت تاثیر روح و روان اوست). رابطه آنتروپولوگی و ادبیات رابطه ای دوجانبه است که همواره به صورت متقابل بر یکدیگر اثر می گذارد. در قرن هیجدهم در اروپا آنتروپولوگی یا شناخت انسان برای اولین بار به صورت علمی مورد بررسی قرار گرفت.

روسیه و بحران اوکراین: پروژۀ اوراسیا در تضاد با سیاست‌های امپریالیستی «سه‌گانه»
سمیر امین
برگردان: فواد قراگوزلو
برگرفته از سایت اخبار روز
04.08.2022

سمیر امین این مقاله را در سال 2014 نوشته است. درستی و حقانیت آن بخش از تحلیل او که مربوط به سیاست های راهبردی نیروهای امپریالیستی است، درعمل به اثبات رسیده است. در مورد گزینه هایی که او برای تحول سیاست در روسیه برشمرده بود، این جمله ها قابل توجه است:"«سیاست بین‌المللی» روسیه در صورتی که از حمایت مردم روسیه برخوردار نشود به شکست خواهد انجامید...فاشیسم در اوکراین را نمی‌توان با فاشیسم در روسیه به چالش کشید. مقصود آنکه این حمایت تنها در صورتی محقق می‌شود که سیاست داخلی اقتصادی و اجتماعی فدراسیون روسیه به نفع منافع اکثریت زحمتکشان و کارگران دنبال شود."

لطفا به جانوران هم به دیده انسانی بنگرید!
مصاحبه ای با یک زیست شناس و روانشناس تطبیقی
برگردان: آرش برومند
27.07.2022

به یاد صدها سگ «بی صاحبی» که در مرکز نقاهتگاه گندک دماوند توسط پاسداران سرمایه و خرافات دینی، قتل عام شدند. اینها از تبار همان کسانی هستند که در تابستان 67 بدون این که خم به ابرو بیاورند، هزاران زندانی سیاسی را قتل عام کردند. این توازی، تصادفی نیست. دشمنی با زندگی، در ذات نظام اسلام سیاسی است.

رساله کوتاه درباره ایدئولوژی ها (بخش دوم)
ژاک بیده
برگردان: محمد تقی برومند
10.07.2022

در دنیای مدرن بدیهی است که ایدئولوژی های «سنتی» دست از موجودیت نمی کشند. آنها در جنسیت گرایی، پدرسالاری، مردسروری، دگرسکس گرایی و بسیاری سلسله مراتب دیگر دوباره شکوفا می شوند و در چارچوب مناسبات هماهنگ نابرابر آنها قرار است جای گیر شوند. آنها زمینه نابرابری را که بر آن رویارویی طبقاتی «مدرن» صورت می گیرد، تشکیل می دهند. فرمانروایی مدرن طبقاتی پیوسته «ایده ها» و پراتیک هایی را که از دیرباز می آیند، درخدمت خود بازیابی می کند. اما بطور نسبی با بسیج منابع عرصه فراساختاری (آزادی، برابری، عقلانیت) است که می توان با ایدئولوژی های سنتی مبارزه کرد.

واسیلی واسیلیویچ آندره یف
(۱۹۱۸ – ۱۸۶۱)
برگردان: بابک بردیا
25.05.2022

در بژتسک (شهری در استان تورسک)، امروزه همه می دانند، که واسیلی واسیلیویچ آندره یف پایه گذار نخستین ارکستر سازهای مردمی، موسیقیدان-روشنگر، چه کسی است: نوآورندۀ شماری از سازهای مردمی، شناساگر خستگی ناپذیر هنر ِ موسیقی روسی... خواندن و بررسی راه ها و روش هایی که واسیلی واسیلیویچ آندره یف برای پایه گذاری ارکستر سازهای مردمی روسی به کار برد، می تواند برای موسیقی دانان ایرانی که در زمینۀ موسیقی مردمی کار می کنند بسیار مفید باشد

در نقد فلسفه حق هگل
مقدمه
کارل مارکس
برگردان: محمد تقی برومند
15.05.2022

برای آلمان نقد دین در اساس پایان یافته است، و نقد دین نخستین شرط هر نقد است… بینوایی دینی از یک سو بیان بینوایی واقعی و از سوی دیگر، اعتراض به بینوایی واقعی است. دین آه موجود به تنگنافتاده است، احساس و عاطفه یک دنیای بی عاطفه، همانگونه که روح اوضاع بی روح است. دین افیون ملت است.

آمریکا اروپا را به یک جنگ هسته ای سوق می دهد
اسکار لافونتن
برگردان از امید برومند
03.05.2022

رقابت بین قدرت‌های جهانی آمریکا، روسیه و چین، اروپا را مجبور می‌کند هر کار ممکنی را انجام دهد تا به درگیری هسته ای قدرت های بزرگ کشیده نشود. اگر به زودی از طریق مذاکرات صلحی حاصل نشود، خطر جنگ هسته ای افزایش خواهد یافت، زیرا مسئولان در مسکو در تنگنا هستند و ماجراجویان در واشنگتن سال ها بر این باورند که می توان یک جنگ هسته ای را تنها به اروپا محدود کرد.

اول ماه مه (۱۱ اردیبهشت ۱۴٠۱) روز اتحاد و همبستگی بین‌المللی طبقۀ کارگر در سراسر جهان
بیانیه مشترک
01.05.2022

این روز بزرگ، یک پیام فراموش نشدنی برای طبقۀ کارگر جهانی در بر دارد و آن اینکه: آزادی طبقۀ کارگر تنها به دست خود و با اتحاد و همبستگی و مبارزه‌ای سازمان یافته و متشکل محقق می‌شود. واقعیت این است که نظام سرمایه‌داری وضعیت اقتصادی و سیاسی خطرناک و راه حل‌های فاجعه باری را برای کارگران و توده‌های زحمتکش در سرتاسر جهان به وجود آورده است که آشکارا آنان را به ورطه فقر و فلاکت می‌کشاند. «راه حل‌های اقتصادی» ای همچون: توسل به رویکرد «بازار آزاد»؛ توسعۀ لجام گسیخته خصوصی‌سازی و مقررات زدائی؛ حذف یا کاهش خدمات عمومی، کالائی کردن هرچه بیش‌تر همه چیز که بازپس گرفتن دستاوردهای کارگران، انداختن بار بحران اقتصادی بر دوش آنان و توده‌های زحمتکش و تخریب هم...

جنگ اوکراین: جدال نظرها و بحث جنگ «بیناامپریالیستی»
سعید رهنما
برگرفته از سایت نقد اقتصاد سیاسی
27.04.2022

باید اشاره کنم که حمله‌ی نظامی روسیه به اوکراین و عملکردِ سیاسیِ شخص پوتین و دستگاه دیکتاتوری بی‌رحمِ او بدون هیچ اما و اگری مسئولِ جنگ جنایت‌باری است که به آوارگی میلیون‌ها نفر، کشته شدن بسیاری از مردم، ویرانی شهرها، ویرانی محیط زیست، و تحمیل هزینه‌های غیرمولد و مخرب به مردم هر دو کشور انجامیده است. اما تحت هیچ شرایطی نمی‌توان پیش‌زمینه‌های سیاسی و اقتصادی ناشی از عملکردِ امپریالیسم امریکا و متحدانش درماشین جنگی سرمایه‌ی جهانی، ناتو، را نادیده گرفت.

سوسیالیسم بدون مارکس!
سعید رهنما
برگرفته از سایت نقد اقتصاد سیاسی
17.04.2022

اکسل هونت هدف کتاب ایده‌ی سوسیالیسم را تلاش برای بازسازی نظریه‌ی سوسیالیستی و انطباق آن با شرایط امروزی اعلام می‌کند. هونت از فیلسوف‌های نسل سوم مکتب فرانکفورت است و تا سال ۲۰۱۸ ریاست انستیتو تحقیقات اجتماعی فرانکفورت، پایگاه اصلی این مکتب و «تئوری انتقادی» را عهده‌دار بود. هونت در دانشگاه کلمبیا نیویورک – که قبلاً در دوران سلطه‌ی نازی‌ها مقر موقت این انستیتو بود – نیز تدریس کرده است. او ضمن ادامه‌ی بسیاری از نظریه‌های دو نسل قبلی این مکتب، هورکهایمر، پولاک، آدورنو، مارکوزه، و ‌هابرماس، خود نظریه‌های جدیدی را در عرصه‌های مختلف طرح کرده است.

رساله کوتاه ایدئولوژی ها (بخش یک)
ژاک بیده
برگردان: محمد تقی برومند
15.03.2022

در ایدئولوژی آلمانی، مارکس تزی را پیشنهاد می کند که می توان آن را در چند گزاره کوتاه کرد: (1) ایده ها در روند اجتماعی آفریده می شوند؛ ایده های فرومانروا در یک جامعه، ایده های طبقه فرمانروا، ایده های فرمانروایی آن هستند؛ اما چون ما از شرایط پیدایش آن ها بی خبریم، آن ها خود را بعنوان چیزی طبیعی تحمیل می کنند... (2) مارکس مفهوم نوینی را -که یکی از «کشف های» اساسی اش است- متداول کرد که عنوان «فراساختار»، به معنای پیش فرض «ساختار» مدرن طبقه، برازنده آن است.

اطلاعیه شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان به مناسبت روز جهانی زن
08.03.2022

در ایران در یک سال گذشته با فشار به فعالان زن، سرکوب جنبش زنان افزایش‌یافته است اما این سرکوب‌ها مانع کنشگری زنان در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی نشده است... شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران به تمام زنان و مردان برابری خواه به‌ویژه زنان ایران و زنان معلم، زنان فعال صنفی ، زنان زندانی سیاسی به‌ویژه معلمان زندانی زن روز جهانی را تبریک می‌گوید و خواهان رفع تبعیض از ساختار حقوقی و سیاسی در راستای برابری حقوق زنان و مردان است.

در باب بحث‌های «دولت‌محوری» و اختیارباوری
سعید رهنما
برگرفته از سایت نقد اقتصاد سیاسی
10.02.2022

شعارِ «جهان را بدون کسب قدرت تغییر دهیم» اولین بار از سوی رهبریِ زاپاتیست‌ها، جنبش دهقانانِ بومیِ منطقه‌ی چیاپاس در جنوب شرقیِ مکزیک طرح شد، که پس از درگیری‌های نظامیِ حکومت مرکزی با آن‌ها، توافق آتش‌بس، عقب‌نشینی‌شان به جنگل و ایجاد شوراهای دِه در چند روستای خودمختار، توجه زیادی را در جهان به خود جلب کرد. جان‌ هالووی، نظریه‌پرداز دانشگاهیِ ایرلندی‌تبار که در حال حاضر در دانشگاهِ پوئبلا در مکزیک تدریس می‌کند از آن جمله است.

یادی از دکترتقی ارانی
به مناسبت چهارده بهمن، هشتاد و دومین سالمرگ او در زندان قصر
برنامه مطالعات تاریخ شفاهی صوتی تصویری از ایران در قرن بیستم
تحقیق، تهیه و تدوین: ناخدا حمید احمدی
10.02.2022

«نگرش»: چهارده بهمن امسال، هشتاد و دومین سالمرگ دکتر تقی ارانی، یکی از اندیشمندان بزرگ چپ گرای ایران، در زندان رضاشاهی بود. علیرغم جاروجنجال طرفداران سلطنت در ایران که می کوشند رضا شاه را «معمار مدرنیسم» در ایران معرفی کنند، عملکرد دستگاه خفقان گستر رضاشاهی ضدیت او را با مدرنیسم واقعی جامعه ایران نشان می دهد. حکومت رضاشاه به دلیل وحشت از فعالیت های علمی، سیاسی و اجتماعی روشنگرانه دکتر تقی ارانی، که در خدمت بیداری مردم ایران، خرافه ستیزی، علم گستری و عدالت اجتماعی بود، این اندیشمند را به زندان افکند و موجبات مرگ او را در حبس فراهم آورد. کشتن بکتاش آبتین در زندان های ج.ا نشان می دهد که در کشور ما کماکان در بر همان پاشنه می چرخد. ارتجاع بین ...

مانهایم و مارکسیسم:
ایدئولوژی و اتوپی
از میشل لوی
برگردان و خلاصه: محمد تقی برومند
30.01.2022

نخست می کوشیم به اختصار مفهوم ایدئولوژی را چنان که در این اثر اساسی رونما شده و ارتباط بغرنج آن را با مارکسیسم بررسی کنیم. هم زمان با عزیمت از مارکس، لوکاچ و تاریخ باوری آلمان، مانهایم به تعریف کردن ایدئولوژی تام می پردازد: نه این یا آن ایده یا بازنمود، بلکه مجموعه ساختار خودآگاه یک گروه اجتماعی سبک اندیشه اش را تعریف می کند. مسئله عبارت از یک جهان بینی فراگیر است که در جریان روند شناخت، فرضیه ها، مسئله انگیزی ها، گزینش داده ها، واژگان، دستگاه مفهومی، مدل های اندیشگی و تئوری ها را می سازد.

نگاهی به جلسه موسسان حزب توده ایران در مهرماه 1320
به روایت بزرگ علوی از موسسین
در گفت و گو در برنامه تاریخ شفاهی صوتی تصویری از ایران در قرن بیستم
از ناخد حمید احمدی
30.01.2022

از سری فیلم های مستند موضوعی - رویدادی از ایران در قرن بیستم منبع پژوهش و تدوین : آرشیو 1200 ساعت فیلم از برنامه تاریخ شفاهی ناخدا حمید احمدی

آنتون استپانوویچ آرنسکی
(۱۹۰۶ ـ ۱۸۶۱)
برگردان: بابک بردیا
30.01.2022

آرنسکی گفته بود: «موسیقی را دوست دارم و آرزو می کنم هر آنچه که در توانم است برای آن انجام دهم». هم دورۀ او پ. ای. چایکوفسکی نوشت، که او «...در موسیقی بگونه ای شگفت آور خردمند است، دربارۀ همه چیز بگونه ای باریک بینانه و وفادارانه از پیش می اندیشد؛ یک سرشت ِ موسیقیایی ِ گیرا». نویسندۀ بزرگ ِ روسی ل. ن. تالستوی، آرنسکی را بالاتر از آهنگ سازان ِ هم دوران خود جای داد.

حکومت اسلامی بکتاش آبتین را کشت!
08.01.2022

نباید اجازه دهیم که توافق اتمی رژیم با قدرت های بین المللی، بر نقض حقوق بشر در ایران و جنایت های نظام اسلامی سایه افکند. با رجوع به افکار عمومی آزادیخواهان جهان و نهادهای دمکراتیک بین المللی آتش مبارزه ای را که بکتاش آبتین و دیگر رزمندگان شجاع راه آزادی در ایران برافروخته اند، همچنان شعله ور نگاه داریم.

حاکمیت آزادی‌ستیز بکتاش آبتین را به قتل رساند
08.01.2022

کانون نویسندگان ایران چنان که پیش از این بارها اعلام کرده است، حاکمیت جمهوری اسلامی و دستگاه قضایی و امنیتی آن را عامل و مسئول فاجعه‌ی مرگ و بلکه قتل تبهکارانه‌ی بکتاش آبتین می‌داند و صدای دادخواهی خود را به گوش جهانیان می‌رساند و از همه‌ی آزادی‌خواهان، نهادهای مستقل هم‌سو و مدافعان حقوق بشر می‌خواهد چشم بر این جنایت نبندند و فریاد اعتراض خود را رساتر کنند. کانون نویسندگان ایران هم‌چنان نگران سلامت سه عضو زندانی خود، رضا خندان مهابادی، که هم اکنون با بیماری کرونا دست‌وپنجه نرم می‌کند، کیوان باژن و آرش گنجی و همه‌ی زندانیان سیاسی و عقیدتی است و بیم آن دارد که هر آینه با تداوم سیاست‌های جنایت‌کارانه، فاجعه‌ای دیگر به بار آید.

Share