در جستجوی ستارگان کم فلز
نوربرت کریس لیب – هانس گونتر
برگردان: امید برومند
05.05.2018

از نقطه نظر شیمایی، جهان همیشه چنین متنوع نبوده است. چرا که طی اولین دقایق بعد از مهبانگ، هنگامی که اولین اتم ها با انباشت و تراکم کوچک ترین ذرات بنیادین بوجود آمدند، تنها سه عنصر از نوع سبک ترین عنصرها (از جدول تناوبی عناصر) ایجاد شدند: هیدروژن، هلیم و مقدار کمی لیتیم. ستاره ¬شناسان با تحقیق بر روی اولین نسل از ستارگان خواهان درک چگونگی پیدای...

ماده تاریک، جهانی پنهان
بُگدان ا. دُبرِسکو – دُن لینکلن
برگردان: امید برومند
08.03.2018

مشاهدات زیادی از جهان حاکی از آن اند که علاوه بر ماده قابل مشاهده، جزء «تاریک» دیگری نیز باید وجود داشته باشد. محققان مدت زمان طولانی تنها نوعی از ذرات به نام ذرات سنگین با برهم‌کنش ضعیف (WIMPs) را بمثابه کاندیدایی برای ماده تاریک فرض می کردند. احتمالن بخش غیر قابل مشاهده کیهان بسیار متنوع تر از این فرض است.

مفهوم فضا
سخنرانی حسن بلوری
در انجمن دوستداران اندیشه در برلین
07.03.2018

مفهوم فضا مانند مفهوم زمان و مفهوم ماده در صد سال گذشته در ارتباط با دست آوردهای شگرف علمی تغییرات اساسی داشته است، تغییراتی حاصل از نقد فیزیکی و فلسقی آن. مفهوم جدید فضا بسیار متفاوت از آنی است که در طول هزاران سال گذشته تا اوایل قرن بیستم مطرح شدند. فضا برای دانش فلسفه یک موُلفه اساسی به حساب می آید. این که آیا فضا محدود یا نامحدود، مطلق یا ...

ترکیدن نظریه ی مهبانگ
ولفگانگ ریشتر
برگردان: امید برومند
26.01.2018

ما در اینجا نمی توانیم در اختلاف بین محققان تصمیم بگیریم، اما آن را فرصتی برای ارائه پنج دیدگاه می بینیم، که به عنوان گزینه ای برای مهبانگ مطرح اند. مهم دانستن آن است که همه ی آنها در رقابت با یکدیگر نیستند. برخی از آنها مستقیمن مبتنی بر مدل های بسیار اساسی نظیر نظریه ی ریسمان ها هستند، در حالی که بقیه ی آنها بیشتر ناشی از یک کل بزرگ بوده و پویا...

سیاه چاله های مهبانگ
خوان گارسی بلیدو- سِبِستشِن کِلِیس
برگردان: امید برومند
20.12.2017

چندی پس از پیدایش جهان، گروه متراکمی از سیاه چاله ها در جهان جوان گسترده شدند. بسیاری از این اشیاء احتمالن تا به امروز موجودند. آنها کاندیداهایی پذیرفتنی برای ماده ی تاریکِ نامرئی و مرموزند. سیاه چاله های کلان جِرم اولیه به یک باره، رمز و راز ماده ی تاریک و دیگر مشکلات کیهان را حل خواهند کرد، اما تنها آینده نشان خواهد داد که آیا آنها می توانند د...

حفره عظیم فضایی
ایشتوان ساپدی
برگردان: امید برومند
26.11.2017

یک لکه سرد عجیب و غریب در نقشه تابش پس زمینه کیهانی نشان دهنده منطقه ی عظیمی در جهان است که تقریبن خالی از ماده است. در دو دهه ی گذشته، اخترشناسان کشف کرده اند که کیهان نه تنها انبساط می یابد، بلکه انبساط آن نیز سریعتر شده است. اکثر آنها یک انرژی تاریک را علت این امر می دانند. اَبَر حفره اطلاعات فیزیکی مهمی و شاید اثباتی برای وجود انرژی تاریک ی...

چندجهانه ی کوانتومی
مکانیک کوانتومی چه رازی را در مورد جهان های موازی فاش می کند؟
برگردان: امید برومند
09.11.2017

از زمان مهبانگ ممکن است تعداد نامعلومی از جهان ها با واقعیت های فیزیکی گوناگونی بوجود آمده باشند. آیا یک تفسیر جایگزین (آلترناتیو ) از سوی مکانیک کوانتومی توانایی برقراری نظم در این تنوع فرضیه ها را دارد؟ … تصور ما، مبنی بر این که جهان با گذشت زمان تغییر می یابد، و یا حتی خودِ مفهومِ زمان، توهّمی بیش نیست. مفهوم زمان چیزی بیش از یک سازه مفید، یک...

اخترشناسی
کرم چاله ها، سیاه چاله های در هم تنیده
خوان مالداسِنا
برگردان: امید برومند
10.09.2017

مکانیک کوانتوم در هم تنیدگیِ عجیبِ بین ذرات و نظریه نسبیت، میان بر زدن بین مناطق مختلف فضا-زمان را امکان پذیر می سازند. آیا این دو پدیده تنگاتنگ با یکدیگر خویشاوندند؟ احتمالن با نوع جدیدی از ساختار هندسی و ساختارهای کوانتومی سر و کار داریم که آنها را با فرمو ل های امروزی دیگر نمی شود توصیف کرد. در پایان راهی که ما را طی دهه ها از اولین تحقیقات ن...

اخترشناسی
نسیم مخالفی بر ضد ماده تاریک
ناتالی ولکُوِر
برگردان: امید برومند
23.08.2017

اجرام آسمانی بزرگ بر طبق پیش­ بینی قوانین گرانش حرکت نمی­ کنند. اکثر کیهان شناسان تاثیر ذره هنوز ناشناخته ­ای را در این مورد مسئول می­ دانند. یک فیزیک­دان نظری با این نظر مخالفت کرده و با دیدگاه جدیدش، به بحثی قدیمی جان تازه ­ای بخشیده است… هشت دهه است که دانشمندان درباره ماده­ ای به گمانه زنی می ­پردازند که قابل روئیت نبوده اما نیروی گرانش آن ر...

اخترشناسی
نقد مدل تورم
برگردان: امید برومند
13.08.2017

بیشتر اخترشناسان بر این باورند که جهان پس از مهبانگ، بگونه ای سرسام آور منبسط شده است. اما اندازه گیری های جدید و تامل های نظری ،پایه های این فرضیه را به لرزه در آورده اند. یک تصور رایج اشتباه می گوید که یک نظریه از طریق آزمایش خود را نادرست آزمایی می کند. در واقع یک نظریه ضعیف معمولا از طریق کار ضعیف با وصله پینه های زیاد، خود را مقابل آزما...

سیاهچاله های فضایی، نابود کننده ستارگان
برگردان: امید برومند
29.07.2017

دستاوردهای علمی طی دهه های اخیر تصور بشری از مقوله هایی چون «ماده»، «زمان» و «مکان» را دگرگون ساخته اند. با توجه به پیوند گسست ناپذیر میان دانش و فلسفه، آشنایی با دستاوردهای علمی معاصر، به ویژه دستاوردهای دانش فیزیک از اهمیت زیادی برخوردار است. ازینرو نگرش اقدام به انتشار مقاله های علمی که به گسترش افق های دید فلسفی یاری می رساند، می کند.

«کار» در عصر انقلاب دیجیتال
سعید رهنما
برگرفته از سایت نقد اقتصاد سیاسی
26.12.2016

اگر انقلاب صنعتی بخش عظیم نیروی کار آن زمان را با «اجتماعی‌کردنِ کار» از حوزه‌ی کارِ آزادِ فردیِ («کارگری که برای خود کار می‌کند») به حوزه‌ی اجتماعی با «وسایل تولیدِ مشترک» کشاند، حال انقلاب دیجیتال به‌نوعی عکس این جریان عمل می‌کند و بخش وسیعی از نیروی کار را به کارِ فردی منتقل می‌کند. امروز، 75 درصد نيروي کار جهان، «احتمال‌کار»، «آزادکار»، يا ...

کتاب «قدرت رایانه و جامعه»
مجموعه ای از سخنرانی های جوزف وایزن بام
برگردان: آرش برومند
24.05.2016

فنآوری­ های انفورماتیک طی چند دهه ­ی اخیر با چنان رشد سریع و سرگیجه­ آوری جامعه ­ها، رفتار و روان انسانی را دگرگون کرده­ اند که عرصه نظریه ­پردازی در انعکاس همه­ ی این تحولات بازمانده است. فاصله­ ی رویا و خیال­پردازی تا تحقق عینی آن بسیار کوتاه شده است. در کنار تحول سریع این فنآوری­ ها، بشریت همچنین شاهد رشد برق­ آسای مشکلات اجتماعی، فرهنگی، روا...

کتاب «آیا رایانه ها انسان های بهتری هستند؟»
گفتگویی با جوزف وایزن بام و کلائوس هفنر
همراه با دیباچه ای از کلاس تومسن
برگردان: آرش برومند
25.12.2015

سانحه ای نظیر از کار افتادن پمپ بنزین ها در ایران به دلیل مشکل نرم افزاری، نشانگر آن است که فن آوری های انفورماتیک نه تنها مزایا بلکه مشکلات و خطراتی نیز به همراه دارند. آگاهی نسبت به این خطرها به اندازه آگاهی و استفاده از مزایای این نوع فنآوری ها اهمیت دارد. بدیهی است که هدف از این بحث ها، نه ترمز کردن فنآوری های انفورماتیک بلکه استفاده بهینه ا...

کتاب «در مسیر برخورد با کوه یخ»
مصاحبه و نوشته ای از جوزف وایزن بام
برگردان: آرش برومند
15.11.2015

کتابی که در دست دارید پرسش و پاسخی است با وایزن بام که در سال ۱۹٨٤ انجام شده و بناچار مهر و نشان زمان را بر خود دارد. با این حال بسیاری از مسایل مطرح شده در این پرسش و پاسخ نه تنها از اهمیت تاریخی، بلکه از فعلیت برخوردارند؛ بویژه آنجا که وایزن بام دیدگاه های خود را در مورد مسئولیت دانشمندان و نقش انفورماتیک در اجتماع و مسئله صلح تشریح می کند. ...

قدرت های سرّی در اینترنت
بنیامین هارتل میر
برگردان: آرش برومند
10.02.2013

حدود یک میلیارد انسان در فیس بوک مطلب منتشر می کنند که چه کسی را می شناسند، از چه چیزی خوش شان می آید، چه کاری را با علاقه انجام می دهند، چه برنامه هایی برای آینده خود دارند و در مورد تحول های جاری سیاسی و اجتماعی چه می اندیشند. این تعداد یک هفتم بشریت است. اگر داده های فیس بوک به دست های اشتباه و ناجوری بیافتد تکلیف چیست؟ مثلا در دست نهادهای دو...

Share