-

سمیر امین، دانشمند برجسته مارکس شناس و منتقد پیگیر نظام سرمایه داری درگذشت!
با کمال تاسف مطلع شدیم که سمیر امین، یکی از نظریه پردازان جنبش چپ جهانی، زندگی را بدرود گفت.

"دیالکتیک منطق کشف پی کاوانه رابطه های ژرف پدیده ها در طبیعت و جامعه است" م.ب
پس از بررسی پیش فرض های فلسفه، حال باید این پیش فرض ها را با درونمایه های کلاسیک معرفت شناسی که از دیدگاه روش شناسانه بررسی می گردد، پیوند داد. در ارتباط با روش، مارکس در کاپیتال از «روش دیالک تیک من» سخن می گوید. از سوی دیگر اشاره به «روش دیالک تیک» نشان می دهد که مسئله عبارت از هر روشی نیست. مارکس از آن بعنوان اسلوب علمی خود یاد می کند. اما عجیب این است که این دیالک تیک شاه بیت تئوری مارکس است و ما هرگز آن را نمی بینیم؛ بلکه آن را نزد انگلس می بینیم که کوشیده است دیالک تیک طبیعت نه دیالک تیک نزد مارکس را به رشته تحریر در آورد.

در حال حاضر متأسفانه درعمل فاصله‌ی زیادی با همسویی بین چپ و لیبرال داریم. بخشی از جریانات چپ بر صف مستقل خود و با امید به انقلاب بلافاصله پرولتری حتی حاضر به همکاری با یکدیگر نیستند، چه رسد به لیبرال‌ها که آن‌ها را در هر حال دشمن تلقی می‌کنند. حتی با احتمال زیاد لزوما همه دوستانی که در رابطه با برخورد گذشته به امیر انتظام از خود انتقاد کردند، ممکن است که موافقتی با نظریه ضرورت همکاری با لیبرال‌ها برای استقرار دموکراسی نداشته باشند. این وضعیت در مورد لیبرال‌ها به‌مراتب بدتر است. اگر بعضی چپ‌ها در این رابطه از خود انتقادی کرده‌اند، تا آن جا که من اطلاع دارم، هیچ شخصیت لیبرالی در مورد سهم بزرگی که در به روی کار آوردن رژیم اسلامی داشته و یا د...

مشخصه‌های جامعه‌ی پساسرمایه‌داری عبارتند ازعملی بودن، دموکراتیک بودن، و جهانی بودن. این نظام پساسرمایه‌داری باید بتواند یک کلیتِ متشکل از چهار جنبه‌ی مرتبطِ توسعه‌ی ملی، یعنی، رشد اقتصادی، عدالت اجتماعی، تعادل زیست‌محیطی، و دموکراسی سیاسی را به شکلی فزاینده بهینه‌سازی کند. این فرایند به یک دولتِ دموکراتیک، عدالت‌خواه، سکولار، و مشارکتی نیاز دارد که درهماهمنگی با شوراهای محیط کار و شوراهای محله، ناحیه، و منطقه‌ای، برنامه‌ها و سیاست‌های خود را تعیین و به مورد اجرا درآورد. استقرار کامل نظام سوسیالیستی نیاز به یک زمینه‌ی جهانی دارد، زیرا استقرارسوسیالیسم در یک کشور میسر نیست.

آخرین کتاب هاروی با عنوان «مارکس، سرمایه، و جنون خرد اقتصادی» راهنمای کم‌حجم‌تر سه مجلد «سرمایه» است. او در این کتاب سراغ عقلانیت‌ستیزی بنیادین نظام سرمایه‌داری می‌رود. دیوید هاروی در مصاحبه با مجله ی ژاکوبن به مسائل مطرح در کتاب اخیر خود، نیروهای خلاقه و مخرب سرمایه، تغییر اقلیمی و اهمیت کتاب «سرمایه» پرداخته است

روایتی فارسی که ما از «بشر‌دوستان ژنده‌پوش» در اختیار داشته‌ایم آینه‌ای است از برخی تقلیل‌گرایی‌ها از اندیشه‌های سوسیالیستی در ذهن و زبان و روان ما، تقلیل‌گرایی‌هایی که به این یا آن شکل کماکان در روایت‌های ما از سوسیالیسم غلبه دارد … خواهم کوشید چنین تقلیل‌گرایی‌هایی را نیز در آینه‌ی روایت فارسیِ «بشردوستان ژنده‌پوش» اجمالاً صورت‌بندی کنم ...

پرسش: معیارهای مهم برای انتخاب کتاب چیستند؟
پاسخ: کتاب مورد نظر الف: کدام موضوع نو ؛
ب: چه مقدار آگاهی در باره موضوع عنوان خود عرضه می کند.
مطلب حاضر به معرفی کتاب آقای حسین الاهی اختصاص دارد.

سیاه چاله ها باعث واپیچش فضا-زمان می شوند. اخترشناسان با کمک شبکه ی عظیمی از تلسکوپ ها سعی در مشاهده و کنترل این نکته دارند که آیا قوانین نسبیت عام در نزدیکی تکینگی گرانشی (Gravitational singularity) نیز صدق می کنند یا نه. در دهه های آتی تلسکوپ های قدرتمند، اطلاعاتی از قبیل مشاهده ی گردش ستاره های نوترونی به دور سیاه چاله ها، را ارائه خواهند داد. همان گونه که نظریه ی اینشتین جایگزین معادلات نیوتن شد، این ابزارها هم کمکی در تصمیم گیری در مورد دوام و ادامه ی نظریه ی اینشتین برای یک سده دیگر و یا حداقل جایگزینی آن در رابطه با شرایط خارق العاده ی سیاه چاله ها توسط نظریه ی بهتری می باشند.

روز جمعه 25 ماه مه 2018 قلب دوست و همراه دیرین وعزیز ما آرام - یوسف ابراهیم- پس از یک بیماری طولانی در 78 سالگی برای همیشه از طپش باز ایستاد. آرام هم میهن ارجمند ونکونام ما ، انسانی بود آزادی خواه ، صلح دوست و طرفدار پیشرفت و عدالت اجتماعی که برای دستیابی به آرمان های سیاسی و اجتماعیش ازهیچ کوششی دریغ نورزید.

از وقتی که پروژه سرمایه داری نولیبرال برای درمان بحران ساختاری سرمایه به بشریت تحمیل شده، وضعیت در شمال و به ویژه جنوب سیاره به شدت بدتر شده است. بنابراین از دیدگاه کلی ترازنامه سرمایه داری بسیار منفی و غم انگیز است. آن چه کارگزاران نولیبرال برای انجام آن تدارک دیدند چیزی جز تحمیل کردن پیامدهای وخیم آن برای زحمتکشان و توده های مردم نبوده است. در واقع مساله همانا عبارت از کاربرد نسخه همیشگی اجتماعی شدن زیان ها و خصوصی شدن سودها است... به هر رو، سرمایه داری پرانتز کوتاهی در تاریخ است. بنابراین شرط پرهیزناپذیر رهایی زحمتکشان و خلق های زیرسلطه (یعنی 80 درصد بشریت پیرامونی) مبارزه پیگیر در راه فرارفت از سرمایه داری است.

گزارش اختصاصی اخبار روز را از شب همبستگی در پاریس با حضور رضا شهابی، داوود رضوی و لقمان ویسی که به ابتکار پنج سندیکای بزرگ فرانسوی برگزار شد

دفاع از شرایط بهترِ زیست و کار ما به‌مثابه‌ی نویسنده، دفاع از آزادی‌های فردی و خلاقیت‌های فردی ما در گرو جمعیت و تشکل ماست؛ هرچه وسیع‌تر، هرچه قوی‌تر، کاراتر! برای مخالف سانسور بودن، برای دفاع از آزادی بیان بی‌هیچ حصر و استثنا نیاز حتمی به داشتن آرمان‌های بلند سیاسی و اجتماعی نیست؛ حتی اگر فقط به کار و قلم خود متعهد باشیم لازم است از منشور کانون دفاع کنیم و گرد آن جمع شویم.

وضعیت پریشان کارخانه ی هپکو یکی از پدیده های نمونه وار ساخته و پرداخته مدیریت بد و غیر حرفه ای و غیر تخصصی و چپاولگرانه دست اندرکاران جمهوری اسلامی در چند دهه ی گذشته است . حتی اشغالگرانی که بخواهند برای مدتی دراز بر کشوری اشغالی فرمان برانند به چنین اقدامات بنیان برافکنی در ساخت وساز های صنعتی و اقتصادی و تولیدی آن دست نمیازند وبا نیروهای متخصص و کارگران و زحمتکشان آن سرزمین چنین رفتاری را روا نمی دارند.

بحران اقتصادی جهان بحران سرمایه داری است. به یقین این اولین بحران نیست. به عقیده سمیر امین به عنوان اقتصاد دان، این بحران می تواند موجب به پرسش کشیدن خود شالوده های سرمایه داری گردد. از این رو، مسئله عبارت از خارج شدن از بحران سرمایه داری نیست، بلکه خارج شدن از سرمایه داری در بحران است.

مهارها و سرکوب های متمادی در میان طبقه ی به شدت پراکنده ی کارگر، که ارتباطشان هم با گذشته های پربار سیاسی قطع شده است، البته عامل اثرگذاری در گسترش و برجستگی "حضور" سیاسی است ... اما، رکود و درجازدگی از بین رفته و حرکت آغاز شده است؛ کند اما قطعی تر از گذشته. شعارهای اعتصاب ها و اعتراض های خاص کارگری پخته تر و ژرف تر شده است

«قانون ارزش» با آن‌که قطعاً یکی از مهم‌ترین مبانی نظریه‌ی مارکسی در تحلیل سرمایه، سرمایه‌داری، و استثمار است، همیشه با اختلاف‌نظرهایی در میان نظریه‌پردازان مارکسیست، و متهم کردن یکدیگر به کژفهمی و بدفهمی، همراه بوده است ممکن است پاره ای تصور کنند که در میان این همه مسایلی که کشور و ملت ما و طبقه‌ی کارگر با آن مواجه است، این بحث‌های انتزاعی بازیچه‌های فکری روشنفکرانه‌ای بیش نیستند. اما چنین نیست و ما ضمن توجه به مشکلات روزمره، ناچاریم به مباحث نظری که نهایتاً برای جهت‌دهی و سازماندهی مبارزه بر علیه سرمایه و عاملینِ طاق و جفت آن لازم است، نیز بپردازیم. به‌طور خلاصه پیوند فرایند‌های تولید و گردش و کلیت انباشت سرمایه که در بالا اشاره شد، پیو...

مفهوم ماده و چیستی آن یکی از اصلی ترین مسائل در تاریخ تفکر انسان بوده است. نظریه های مختلفی در این باره از پیش از سقراط تا عصر حاضر، به ویژه در یونان، چین و هند و در سده های اخیر از جانب علوم تجربی، بویژه علم فیزیک، ابراز شده اند. برای نمونه مکتب ماهاویرا یا جانیسم در هند، درشش قرن پیش از میلاد. ما اکنون، پس از هزاران سال تفکر و پژوهش، در آستانه درک مفهوم ماده ـ بنیادی ترین مسئله فیزیک و فلسفه ـ هستیم.

در طول سال های پس از مرگ مارکس، افکار و باورهای او را بارها مرده و سپری شده اعلام کرده اند. اما واقعیت ها پیوسته صحت کلیتِ نظرات او و برداشت ‌اش از درک مادی تاریخ را نشان داده است. نوشته ‌ها و تبلیغات دشمنانه بر علیه مارکس کم نیستند. هیچکس به اندازه ‌ی مارکس مورد حمله‌ های خصمانه قرار نگرفته، و دلیل آن واضح ‌است. هیچ کس همچون مارکس کل نظام سرمایه‌ داری، کل نظام قدرت سیاسی و خرافی، و آن ‌هایی را که به این نظام ‌ها آویزان بوده ‌اند، به چالش نکشیده است. اما جالب آنکه افکار مارکس حتی در میان نظریه ‌پردازان حامی سرمایه نیز رسوخ کرده است.

از نقطه نظر شیمایی، جهان همیشه چنین متنوع نبوده است. چرا که طی اولین دقایق بعد از مهبانگ، هنگامی که اولین اتم ها با انباشت و تراکم کوچک ترین ذرات بنیادین بوجود آمدند، تنها سه عنصر از نوع سبک ترین عنصرها (از جدول تناوبی عناصر) ایجاد شدند: هیدروژن، هلیم و مقدار کمی لیتیم. ستاره ¬شناسان با تحقیق بر روی اولین نسل از ستارگان خواهان درک چگونگی پیدایش تنوع عناصر شیمیایی در این ستارگان هستند. برای این کار الگوبرداری از آسمان و مدل هایی از جوّ ستارگان ضروری هستند.

در شرایطی که نیروهای کار عمدتاً نامتشکل‌اند، غالباًً نه وضعیت‌های محملِ بروز حادثه‌ها بلکه دقیقاً خود حادثه‌ها در محل کار‌ هستند که تحرکات کارگری خودانگیخته را پدید می‌آورند، حادثه‌هایی نظیر حقوق معوقه، اخراج‌های گسترده، افزایش ناگهانی ساعات کاریِ موظف، کاهش چشمگیر کیفیت غذا در محل کار، افزایش چشمگیر قیمت غذا در محل کار، قطع دریافتی‌های غیرنقدی متعارف، افزایش ناگهانی سن بازنشستگی، سوانح شغلی در ابعادی وسیع، و غیره. حادثه‌ها می‌توانند نقطه‌ی عزیمت تحرکات کارگری باشند، اما آن دسته از تحرکات کارگری که مطالبه‌ی اصلی‌شان فقط جبرانِ مافات در زمینه‌ی حادثه‌ی مربوطه است دچار خطایی استراتژیک هستند. به همین قیاس است قضیه‌ی سوانح شغلی در محل کار. ‌